Hướng dẫn cách xử lý khi biến tần báo lỗi OV quá áp

Lỗi OV là một trong những cảnh báo phổ biến nhất trong vận hành biến tần, đặc biệt là với các ứng dụng có quán tính lớn. Khi xuất hiện lỗi này, biến tần thường ngắt đột ngột khi động cơ đang giảm tốc hoặc dừng.
Nếu không xử lý đúng cách, điện áp tăng cao liên tục có thể gây nổ tụ điện hoặc cháy phần công suất (IGBT) của biến tần. Bài viết hướng dẫn cách xử lý khi biến tần báo lỗi OV quá áp này dưới đây của SKYTECH sẽ giúp bạn hiểu nhanh, kiểm tra đúng chỗ, hạn chế thời gian dừng máy và bảo vệ biến tần an toàn.

1. Lỗi OV là gì và nhận biết ra sao?

Lỗi OV (Over Voltage) hay còn gọi là lỗi Quá Áp, là trạng thái khi điện áp trên thanh Bus DC (DC Link) bên trong biến tần vượt quá ngưỡng an toàn cho phép.

Phạm vi điện áp làm biến tần báo lỗi:

Nó xảy ra chủ yếu do nguyên nhân:

1. Điện áp nguồn cấp (AC) đầu vào quá cao.

2. Động cơ bị hãm (giảm tốc) quá đột ngột: Đối với tải có quán tính lớn (như quạt, máy ly tâm, máy giặt công nghiệp, cẩu trục), khi giảm tốc, động cơ hoạt động như một máy phát điện, sinh ra một lượng năng lượng “dội ngược” về biến tần. Năng lượng này làm sạc vào tụ điện, khiến điện áp Bus DC tăng vọt.

3. Phần cứng như tụ DC hay mạch đo lường có vấn đề.

Khi phát hiện điện áp vượt ngưỡng, biến tần sẽ ngắt (trip) và báo lỗi OV để bảo vệ các linh kiện nhạy cảm bên trong như tụ điện và mô-đun công suất IGBT.

Bạn nhận biết lỗi này qua hai dấu hiệu chính:

• Trên màn hình: Biến tần hiển thị mã lỗi. Tùy hãng mà ký hiệu sẽ khác nhau, ví dụ: OV, OU, OUE, F0002…
• Thực tế vận hành: Lỗi thường xuyên xuất hiện khi động cơ đang trong quá trình giảm tốc (khi bạn ra lệnh dừng) hoặc khi tải bị một lực bên ngoài tác động quay

2. Kiểm tra các nguyên nhân gây lỗi OV

Đây là quy trình chẩn đoán tập trung vào nguyên nhân phổ biến nhất của lỗi OV.

2.1. Kiểm tra nguồn điện cấp 

Đây là bước cơ bản nhất. Lỗi OV có thể xảy ra ngay cả khi motor chưa chạy nếu nguồn cấp bất ổn.

Dùng đồng hồ VOM (chế độ đo AC) đo điện áp giữa các pha: biến tần 1 pha là (L, N), biến tần 3 pha là  (R, S, T).

Kết quả:

• Nếu điện áp ổn định và nằm trong mức cho phép (ví dụ: 380V-415V cho lưới 3 pha 380V) → điện áp ổn định.
• Nếu điện áp cao bất thường (ví dụ: trên 420V) → Vấn đề nằm ở lưới điện. Cần lắp thêm bộ lọc đầu vào hoặc liên hệ đơn vị điện lực.

2.2. Xác định đặc tính của tải

Hơn 80% trường hợp biến tần báo lỗi OV là do điện áp dội ngược khi dừng động cơ và cần xác định yêu cầu của tải phù hợp để giải quyết.

Trường hợp 1: Nếu tải KHÔNG cần dừng gấp

(Áp dụng cho tải quán tính như quạt, bơm, máy xay…)

Nếu ứng dụng cho phép motor dừng “thoải mái”, hãy ưu tiên cài đặt thông số:

• Tăng thời gian giảm tốc (DEC): Đây là cách dễ nhất. Thử tăng gấp đôi thời gian (ví dụ từ 5s lên 10s) để giảm tốc độ “dội” năng lượng về.
• Chọn chế độ Dừng tự do: Nếu được, hãy chọn chế độ này. Biến tần sẽ ngắt điện ra và để motor tự dừng theo quán tính, hoàn toàn không gây ra lỗi OV.

Trường hợp 2: Nếu tải bắt buộc dừng nhanh/liên tục

(Áp dụng cho cẩu trục, thang máy, máy cắt…)

Nếu công nghệ yêu cầu dừng chính xác, dừng nhanh, bạn bắt buộc phải dùng đến phần cứng:

• Lắp điện trở xả (Braking Resistor): Đây là giải pháp triệt để. Năng lượng tái sinh sẽ được đưa ra điện trở và “đốt” thành nhiệt, bảo vệ biến tần.
• Nếu đã lắp: Hãy kiểm tra xem điện trở có bị đứt không, dây nối có chắc chắn không.

2.3. Xác định lỗi phần cứng biến tần

• Khi nào thì xác định lỗi phần cứng: Nếu nguồn vào tốt, DEC đã tăng, điện trở xả tốt  mà biến tần vẫn báo lỗi OV ngay cả khi vừa khởi động (chưa chạy) hoặc khi chạy tốc độ ổn định (không giảm tốc).
• Chẩn đoán (Nguyên nhân): Biến tần đã hỏng phần cứng. Lỗi phổ biến là hỏng mạch đo lường điện áp Bus DC (khiến biến tần “hiểu nhầm” là điện áp đang cao), lỗi tụ DC hoặc hỏng công suất (IGBT).
• Cách khắc phục: Cần liên hệ đơn vị sửa chữa chuyên nghiệp để kiểm tra bo nguồn và bo điều khiển.

3. Bảng tra cứu nhanh nguyên nhân và mã lỗi

3.1. Bảng tóm tắt nguyên nhân và cách khắc phục

3.2. Bảng tra cứu mã lỗi OV một số hãng

4. Cách phòng ngừa lỗi OV

• Tính toán tải trước: Nếu tải có quán tính lớn (cẩu trục, máy ly tâm), hãy lắp điện trở xả ngay từ đầu khi thiết kế.
• Cài đặt DEC hợp lý: Đừng cài thời gian giảm tốc quá ngắn nếu không thật sự cần thiết.
• Bảo vệ nguồn điện: Đảm bảo nguồn điện cấp cho biến tần ổn định.

▶ Xem video “Hướng dẫn biến tần báo lỗi OV quá áp” dưới đây:

Hy vọng hướng dẫn xử lý lỗi OV trên đây giúp bạn nhanh chóng xác định đúng nguyên nhân và đưa máy trở lại hoạt động an toàn. Đừng quên ghé thăm skytechgroup.vn thường xuyên để cập nhật thêm nhiều mẹo kỹ thuật hữu ích và các hướng dẫn xử lý lỗi thực tế khác nhé!

>> Xem thêm:

• Sửa chữa biến tần ở đâu uy tín tại tphcm
• Biến tần 1 pha 220v ra 1 pha 220v chạy cho động cơ
• Biến tần 1 pha 220v ra 3 pha 380v invt